Menu

Zamów swoją kartę programu lojalnościowego

zaplanuj pobyt

Zbieraj punkty, odbieraj
atrakcyjne nagrody

Zidentyfikuj swoją kartę programu

Zalew Cedzynapowrót

Oceń miejsce:

Cedzyna to atrakcyjna turystycznie wieś leżąca na zachodnim krańcu gminy Górno. W dokumentach występuje już w 1437 r. pod nazwą Czedzyna. Następnie w 1441 r. – Czedzina, potem Cedrzyna, Cedryna i wreszcie Cedzyna – tak zmieniała się na przestrzeni wieków nazwa tej miejscowości. Nazwa może mieć związek z wolno płynącą wodą

czytaj więcej


 

– por. cedzić – płynie tu rzeka Lubrzanka, w której woda w wielu miejscach „cedzi się” na kamienistych brodach, można więc mówić o znaczeniu topograficznym nazwy. Czasownik „cedzić” może jednak sugerować także motywację kulturową w związku z procesem przecedzania w tzw. płuczkarniach pozyskiwanej rudy.
Pierwsi ludzie osiedlili się na terenie dzisiejszej Cedzyny w VIII do VI tysiąclecia p.n.e. Byli to nomadzi pędzący zbieracko łowiecki tryb życia. Pod koniec III tysiąclecia p.n.e., mieszkali tu ludzie z plemienia kultury ceramiki sznurowej, a w epoce brązu i wczesnym okresie epoki żelaza nad Lubrzanką osiedlili się przedstawiciele ludności kultury łużyckiej, uważanej przez niektórych uczonych za przodków Słowian. Pod koniec epoki pradziejowej, to jest w VIII – IX w n.e., kiedy w dorzeczu górnej Wisły istniało państwo Wiślan, Cedzyna była niewielką osadą, w której mieszkańcy produkowali gliniane naczynia bez używania koła garncarskiego.

Od II do IV w n.e. w Górach Świętokrzyskich działał największy poza granicami Imperium Rzymskiego ośrodek górnictwa i hutnictwa żelaza. Z tak zwanego żelaza świętokrzyskiego produkowano narzędzia, broń i gwoździe. W drugiej połowie XVI w Staropolski Okręg Przemysłowy był największym ośrodkiem hutniczym na ziemiach polskich. Przełomem technicznym w hutnictwie żelaza stało się skonstruowanie i upowszechnianie wielkich pieców. Pierwszy taki piec na tym terenie, zbudowali w latach 1611 – 16 w Bobrzy włoscy hutnicy Wawrzyniec i Jan Cacciowie. Następna dymarka, czyli piec do wytapiania żelaza z rudy powstał właśnie w Cedzynie. Hutę żelaza z wielkim piecem założył biskup krakowski Szembek. Rudę dowożono z kopalni odkrywkowej w Radlinie.

Wieś Cedzyna w 1827 r. liczyła 10 domów. W roku 1930 wykonano nasyp drogi opatowskiej i wybrukowano ją kostką wyciosywaną ręcznie z miejscowego piaskowca z dwóch kamieniołomów – pierwszy znajdował się w lesie na południe od wsi, a drugi leżał za stodołami Cedzyny. Do roku, 1980 Cedzyna kryła jeszcze niewyjaśnione przez uczonych zagadki. Jedną z nich był kopiec ziemny zwany „Winnicą” o wymiarach 30 m x 50 m i wysokości 3 m, usypany na prawym brzegu Lubrzanki, w odległości około 1 km na południe od mostu. Uważano, że jest to kopiec usypany na cześć jakiegoś przywódcy plemiennego lub nasyp pod niewielki średniowieczny gródek rycerski, do którego budowy nigdy nie doszło. Dziś po zbadaniu kopca przez archeologów, wiadomo, że domniemany kopiec jest ostańcem aluwialnym po dawnym dnie, gdy przed tysiącami lat Lubrzanka była o wiele większa od dzisiejszej.

Drugą zagadką było uroczysko zwane „Turkiem”, o którym dziś już wiemy, że nazwano tak dużą, płaską wydmę, częściowo porośniętą młodym lasem, spadającą urwistymi zboczami na łąki nadlubrzańskie. Oprócz tej wydmy po drugiej stronie rzeki ciągnie się szereg płaskich, niewielkich wydemek. Na niektórych z nich, do dziś dnia sporadycznie można spotkać niewielkie kawałki przypominające ułamki naczyń czy też narzędzia krzemienne.
Przez Cedzynę bardzo często jeździł Stefan Żeromski, ponieważ tędy prowadziła droga do rodzinnych Ciekot i do Górna, gdzie mieszkał jego chrzestny Ignacy Schmidt. Wówczas przejazd przez Lubrzankę odbywał się po tak zwanym moście taryfowym po uiszczeniu stosownego myta drogowego. Pisarz uwiecznił nazwę miejscowości w swojej noweli „Doktor Piotr”. Występuje tam Dominik Cedzyna i jego syn Piotr. Takie nazwisko bohaterów noweli jest oczywiście spojrzeniem pisarza w przeszłość, ku rodzinnym stronom.

W latach 1929 – 30 kielecki przedsiębiorca inż. Rafał Plesner wybudował betonowy most łukowy, który uległ zniszczeniu w czasie II wojny światowej. Obecny most o podobnej konstrukcji wybudowany został w 1955 r. przez Kieleckie Przedsiębiorstwo Robót Mostowych. Obiekt otrzymał imię Stefana Żeromskiego, jednak nazwa ta nie jest w powszechnym użyciu i mało kto o niej wie.

W latach 50-tych XX wieku zaczęto myśleć o budowie zbiornika wodnego na rzece Lubrzance w miejscowości Cedzyna. Zamiarowi temu sprzyjało naturalne ukształtowanie powierzchni terenu, na którym miał powstać zalew. Zbiornik powstał jednak dopiero w 1973r. Realizując projekt, pod budowę tamy wykorzystano częściowo nasyp dawnej kolejki wąskotorowej z Kielc do Złotej Wody k. Łagowa, zlikwidowanej w 1957 r. Powstały zalew o powierzchni lustra wody 64,0 ha zlikwidował również dwa młyny wodne. Jeden z nich położony był na samej Lubrzance przy zabudowaniach zwanych Kopcówkami, drugi zasilała struga płynąca od Woli Kopcowej.

Ze względu na bliskie sąsiedztwo Kielc, zalew spełnia funkcję rekreacyjną dla mieszkańców gminy i okolic. Został wykonany dla potrzeb rekreacji i wypoczynku, uprawiania sportów wodnych i wędkarstwa przez mieszkańców Kielc, gminy i turystów. Zadaniem drugorzędnym zbiornika jest magazynowanie wody dla wyrównania odpływów w okresie wegetacyjnym. Nie pełni on funkcji zabezpieczenia przeciwpowodziowego ze względu na małą pojemność.

Zbiornik wodny w Cedzynie, zajął grunty trzech wsi: Cedzyny, Leszczyn i Woli Kopcowej. Wokół niego powstało kilka ośrodków rekreacyjnych. Na brzegach zbiornika jest wiele miejsc dogodnych do uprawiania rekreacji – piaszczyste plaże w sąsiedztwie sosnowych lasów. Najwięcej ośrodków rekreacyjno – wypoczynkowych jest na terenie Cedzyny. W niewielkiej odległości od siebie około 100 m leżą trzy hotele: „Gromada”, „Echo” i „Uroczysko”. Oprócz nich w obrębie wsi znajdują się: „Gościniec” Cedzyna, Ośrodek

Rekreacyjno – Sportowy „Horn” oraz kilka małych gastronomii leżących w bliskiej odległości od zalewu.
W sezonie turystycznym ratownicy WOPR pełnią dyżury na plaży przy ośrodku „Horn” oraz od strony Leszczyn. Wyznaczone do kąpieli miejsca są regularnie sprzątane. Woda spełnia wymogi sanitarne. Do dyspozycji gości oddany jest parking oraz wypożyczalnia sprzętu wodnego. W pobliżu zalewu przebiegają szlaki piesze i rowerowe:

1.    Szlak rowerowy czerwony „Przez Góry Świętokrzyskie”, długość 43,5 km. Przebieg: Cedzyna – Ciekoty- Św. Katarzyna – Bodzentyn – Nowa Słupia
2.    Szlak pieszy niebieski im. E. Wołoszyna, długość 45 km. Przebieg: Wąchock – Rataje – Polana Langiewicza – Wykus – Sieradowice – Bodzentyn – Góra Miejska – Święta Katarzyna – Krajno-Zagórze – Ciekoty – Ameliówka – Mąchocice – Cedzyna
3.    Szlak rowerowy czarny „Nad wodę, na plażę”, długość 6,5 km. Przebieg: Kielce – Góra Szydłówkowska – Nowy Folwark – Domaszowice – Wola Kopcowa – Cedzyna.

zwiń

Fotorelacjapokaż galerię

Lokalizacja na mapie

drukuj

Powiększ tekst

AAA

Wyszukiwarka obiektu

Góry świętokrzyskie, Święty Krzyż, świętokrzyskie, nocleg agroturystyka, ciekawe atrakcje turystyczne, ciekawy wypoczynek, atrakcje w świętokrzyskim, turystyka świętokrzyskie, tanie noclegi świętokrzyskie, wakacje świętokrzyskie, majówka w świętokrzyskim, turystyka w świętokrzyskim
hotel kielce
skup aut szczecin

skup auta gdynia


skup aut szczecin

skup aut gdynia

ss


Turnus rehabilitacyjny dla dzieci z Mózgowym Porażeniem Dziecięcym

W ramach naszej witryny stosujemy pliki cookies w celu świadczenia Państwu usług na najwyższym poziomie, w sposób dostosowany do Państwa indywidualnych potrzeb i preferencji, w celu emisji możliwie indywidualnie przygotowanej reklamy. Korzystanie z witryny bez zmiany ustawień dotyczących cookies oznacza, że będą one zamieszczane w Państwa urządzeniu końcowym. Możecie Państwo dokonać w każdym czasie zmiany ustawień dotyczących przechowywania i uzyskiwania dostępu do cookies przy pomocy ustawień przeglądarki lub urządzenia końcowego, z których Państwo korzystacie.

Zamknij